Lasy Sieniawskie PLH180054

Obszar Natura 2000 Lasy Sieniawskie PLH180054 obejmuje rozległy kompleks leśny położony na Płaskowyżu Tarnogrodzkim. Jego powierzchnia wynosi ponad 18 tys. ha. Znaczna część ostoi znajduje się w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, w tym nadleśnictw: Jarosław, Lubaczów i Sieniawa. W granicach Nadleśnictwa Jarosław znajduje się ponad 4,2 tys. ha tego obszaru.

Lasy Sieniawskie są jednym z większych i bardziej zwartych kompleksów leśnych tej części Podkarpacia. Przeważają tu lasy mieszane, uzupełnione przez lasy iglaste i liściaste. Charakterystyczną cechą ostoi jest duże zróżnicowanie warunków siedliskowych. Występują tu zarówno żyzne siedliska lasów liściastych, jak i fragmenty borów, tereny zabagnione, obniżenia terenu, cieki wodne oraz wilgotne łąki. W wielu miejscach obszar ma charakter trudno dostępny, co sprzyja zachowaniu spokojnych ostoi dla zwierząt oraz bardziej naturalnego charakteru fragmentów lasu.

Przedmiotem ochrony w obszarze Lasy Sieniawskie są cenne siedliska przyrodnicze, w tym grądy środkowoeuropejskie i subkontynentalne, kwaśne i żyzne buczyny, łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe, łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe, bory i lasy bagienne, a także wybrane siedliska łąkowe: niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie oraz zmiennowilgotne łąki trzęślicowe. Tak duża różnorodność siedlisk sprawia, że Lasy Sieniawskie są ważnym miejscem zachowania bioróżnorodności leśnej i wodno-błotnej.

Szczególne znaczenie ma obecność starych drzew, zwłaszcza dziuplastych drzew liściastych. Są one niezbędne dla wielu gatunków owadów, ptaków i nietoperzy. Jednym z najcenniejszych gatunków bezkręgowców występujących w ostoi jest pachnica dębowa – chrząszcz związany z próchnowiskami starych drzew. Ochrona takich drzew ma duże znaczenie nie tylko dla jednego gatunku, ale dla całej grupy organizmów zależnych od martwego drewna, dziupli i naturalnych procesów starzenia się lasu.

Lasy Sieniawskie są również ważną ostoją dużych ssaków. Wśród gatunków będących przedmiotami ochrony znajdują się wilk, bóbr europejski i wydra. Wilk potrzebuje rozległych, spokojnych kompleksów leśnych, w których może znaleźć schronienie, miejsca rozrodu i bazę pokarmową. Bóbr i wydra są natomiast związane z ciekami wodnymi, rowami, terenami podmokłymi i naturalnymi fragmentami dolin. Ich obecność świadczy o znaczeniu wody w krajobrazie ostoi.

Ważną grupą zwierząt są także płazy, w tym kumak nizinny i traszka grzebieniasta. Gatunki te potrzebują płytkich zbiorników wodnych, okresowych rozlewisk, oczek, rowów i wilgotnych zagłębień terenu. Zachowanie takich miejsc jest istotne, ponieważ płazy są szczególnie wrażliwe na przesuszanie siedlisk, zanieczyszczenie wód i przekształcenia terenów podmokłych.

Choć przedmiotami ochrony obszaru są konkretne siedliska i gatunki wskazane w dokumentacji Natura 2000, Lasy Sieniawskie mają znacznie szersze znaczenie przyrodnicze. Gniazdują tu rzadkie gatunki ptaków, m.in. bocian czarny, puchacz, puszczyk uralski czy orlik krzykliwy. Spotykane są również chronione rośliny runa leśnego, w tym storczyki i widłaki. To pokazuje, że ochrona obszaru Natura 2000 wspiera zachowanie całego ekosystemu leśnego, a nie tylko pojedynczych elementów przyrody.

Na tym obszarze występuje również wiele innych rzadkich lub chronionych gatunków roślin i zwierząt, jednak nie są one przedmiotem ochrony tego obszaru Natura 2000. Spośród nietoperzy obserwowano tu nocka rudego i borowca wielkiego. Na terenie Lasów Sieniawskich gniazdują również rzadkie gatunki ptaków: bocian czarny, orlik krzykliwy, derkacz, puchacz i puszczyk uralski. Z roślin chronionych stwierdzono tu m.in. występowanie storczyków: stoplamka plamistego, listery jajowatej i gnieźnika leśnego oraz dwóch gatunków widłaków: widłaka jałowcowatego i widłaka goździstego.

Zdjęcia: M.Wąsik

Opracowano na podstawie:

SFD-y http://natura2000.gdos.gov.pl/natura2000/pl/proste.php
Poradnik ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000, Ministerstwo Środowiska, 2004 http://natura2000.gdos.gov.pl/natura2000/pl/poradnik.php
Natura 2000, a leśnictwo http://www.gdos.gov.pl/files/Materialy-i-publikacje/Natura-2000-w-lesnictwie.pdf
Przewodniki metodyczne dla gatunków zwierząt http://www.gios.gov.pl/siedliska/default.asp?nazwa=przewodniki&je=pl